Sprawozdanie z prac Zespołu do Spraw Mniejszości Narodowych w roku 2003 - Międzyresortowy Zespół do spraw Mniejszości Narodowych - Mniejszości Narodowe i Etniczne

Mniejszości Narodowe i Etniczne

Nawigacja

Obecna strona jest wersją archiwalną. Aktualny Serwis Języków mniejszościowych oraz języka regionalnego, a także Mniejszości Narodowych i Etnicznych dostępny jest pod adresem: https://www.gov.pl/web/mniejszosci-narodowe-i-etniczne

Międzyresortowy Zespół do spraw Mniejszości Narodowych

Sprawozdanie z prac Zespołu do Spraw Mniejszości Narodowych w roku 2003

Zespół do Spraw Mniejszości Narodowych

W skład Zespołu weszli:

Przewodniczący: Pan Paweł Dakowski
podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji

Wiceprzewodniczący: Pan Maciej Klimczak
podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury (VII, VIII, IX posiedzenie Zespołu)

Pan Rafał Skąpski
podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury (X i XI posiedzenie Zespołu)

Sekretarz Zespołu: Pani Danuta Głowacka-Mazur
zastępca dyrektora
Departamentu Wyznań i Mniejszości Narodowych w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji

Członkowie: Pan Piotr Stachańczyk
prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców

Pan Slawomir Dąbrowa
podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (VII, VIII, IX, X posiedzenie Zespołu)

Pan Jakub Wolski
podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (XI posiedzenie Zespołu)

Pan Andrzej Przewoźnik
sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa

Pani Lucyna Nowak
zastępca dyrektora Departamentu Statystyki Społecznej w Głównym Urzędzie Statystycznym

Pani Grażyna Żywiecka
zastępca dyrektora Departamentu Finansowania Bezpieczeństwa Państwa w Ministerstwie Finansów

Pan Adam Burkiewicz
naczelnik Wydziału IV Departamentu Legislacyjno-Prawnego w Ministerstwie Sprawiedliwości

Pani Grażyna Płoszajska
główny specjalista w Departamencie Kształcenia Ogólnego, Specjalnego i Profilaktyki Społecznej w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu

Pani Henryka Odachowska
główny specjalista w Departamencie Polityki Rynku Pracy w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (VII, VIII posiedzenie Zespołu)

Pan Andrzej Zarański
główny specjalista w Departamencie Rynku Pracy w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
(IX, X, XI posiedzenie Zespołu)

Pan Filip Jasiński
starszy specjalista w Departamencie Polityki Integracyjnej w Urzędzie Komitetu Integracji Europejskiej,

VII posiedzenie Zespołu*, które odbyło się w dniu 22 maja 2003 r., poświęcone było przyjęciu planu posiedzeń Zespołu na rok 2003 oraz problemom społeczności kaszubskiej. Zespół przyjął zaproponowany przez sekretarza Zespołu plan posiedzeń na rok 2003. W trakcie posiedzenia dyskusja toczyła się wokół kilku kwestii zgłoszonych przez przedstawicieli społeczności kaszubskiej: kultury ze szczególnym uwzględnieniem działalności wydawniczej, podręczników szkolnych i kształcenia nauczycieli języka kaszubskiego oraz programów OTVP Gdańsk adresowanych do społeczności kaszubskiej. Przedstawiciel Ministerstwa Kultury zaprezentował informację na temat działań ministerstwa na rzecz wspierania rozwoju kultury społeczności kaszubskiej. Przedstawił również informację na temat współfinansowania wydawania miesięcznika „Pomerania”. Przedstawiciele społeczności kaszubskiej zwrócili się do Ministerstwa Kultury o umieszczenie problematyki tej społeczności w zakresie zadań realizowanych przez Departament Kultury Mniejszości Narodowych Ministerstwa Kultury. Następnie przedstawiciel Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu zreferował informacje na temat podręczników, słowników i materiałów dydaktycznych do nauki języka kaszubskiego. Przedstawiciele społeczności kaszubskiej zgłosili swoje zastrzeżenia dotyczące braku dalszych części podręcznika do nauki języka kaszubskiego oraz zwrócili uwagę na brak osób mających odpowiednie kwalifikacje umożliwiające opracowanie podręczników do nauki języka kaszubskiego. Wnioskowali również o możliwość złożenia - poza terminami określonymi przez MENiS - wniosków dotyczących opracowania programów do nauki języka kaszubskiego, a także finansowania „zerówek” i przedszkoli z językiem kaszubskim. Przedstawiciel Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu zobowiązał się do przeanalizowania postulatów społeczności kaszubskiej. Kolejną sprawą omawianą podczas posiedzenia Zespołu była problematyka emitowanych na antenie OTVP Gdańsk programów telewizyjnych adresowanych do społeczności kaszubskiej. Przedstawiciel OTVP Gdańsk zaprezentował informację na temat emisji programu „Rodna Zemia” oraz zwrócił uwagę na, niezależne od OTVP Gdańsk, zmiany w odniesieniu do pasma programu TVP 3, które skutkują ograniczeniem zarówno czasu antenowego dla programów realizowanych w OTVP Gdańsk, jak i zasięgu odbioru tych programów. W związku z powyższym przewodniczący Zespołu zwrócił się pismem z dnia 4 lipca 2003 r. do prezesa TVP S.A. z prośbą o wyjaśnienie sygnalizowanych problemów związanych z dostępem do programów nadawanych w języku ojczystym społeczności kaszubskiej. W odpowiedzi na pismo z dnia 4 lipca 2003 r. przedstawiciel TVP S.A. poinformował, iż TVP podejmuje aktywne działania mające na celu realizację przedstawionych przez przewodniczącego Zespołu postulatów poprzez objęcie całego kraju zasięgiem nadawania TVP 3.

VIII posiedzenie Zespołu, które odbyło się w dniu 4 czerwca 2003 r., było poświęcone: Europejskiej karcie języków regionalnych lub mniejszościowych, zagadnieniom „nauczania internetowego” oraz omówieniu wyników Narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań. W trakcie posiedzenia przedstawiciel MSWiA omówił zasady ujęte w Europejskiej karcie języków regionalnych lub mniejszościowych. W trakcie dyskusji przedstawiciele mniejszości narodowych i etnicznych oraz zaproszeni eksperci sugerowali, by proces ratyfikacji Karty przebiegał niezależnie od postępu prac nad projektem ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz wskazali na możliwość różnicowania zakresu ochrony wynikającej z przepisów Karty w odniesieniu do poszczególnych języków uznanych za mniejszościowe lub regionalne. Obecni na posiedzeniu przedstawiciele mniejszości narodowych i etnicznych odnosili się do przepisów Karty, które ich zdaniem Rada Ministrów powinna uwzględnić w deklaracji ratyfikacyjnej. Podsumowując dyskusję Zespół zwrócił się do organizacji mniejszości narodowych i etnicznych o nadsyłanie propozycji przepisów Karty, które - ich zdaniem - powinny znaleźć się w deklaracji ratyfikacyjnej. W następnym punkcie posiedzenia sekretarz Zespołu zaprezentował założenia projektu wykorzystania internetu w nauczaniu osób należących do mniejszości narodowych i etnicznych. W trakcie dyskusji przedstawiciele mniejszości narodowych i etnicznych wyrażali zainteresowanie projektem, wskazywali również na pewne jego wady. Podsumowując ten fragment dyskusji Zespół uznał za celowe podjęcie w ramach Podzespołu do Spraw Edukacji Mniejszości Narodowych prac nad systemem interaktywnej nauki prowadzonej przy wykorzystaniu internetu jako formy uzupełniającej system kształcenia dla osób należących do mniejszości narodowych lub etnicznych. Ostatnim punktem posiedzenia było zaprezentowanie przez przedstawiciela Głównego Urzędu Statystycznego informacji na temat przebiegu i wyników spisu powszechnego w zakresie w jakim nie naruszało to tajemnicy statystycznej. Przedstawiciel GUS poinformował, że ogłoszenie wyników spisu powszechnego nastąpi podczas konferencji prasowej zaplanowanej na dzień 16 czerwca 2003 r., zobowiązał się również do przekazania Zespołowi dokumentu przygotowanego we współpracy z MSWiA dotyczącego przebiegu spisu.

IX posiedzenie Zespołu, które odbyło się w dniu 18 września 2003 r., było poświęcone: problemom inwestycji służących podtrzymywaniu tożsamości mniejszości narodowych i etnicznych oraz modelowi finansowania kultury mniejszości narodowych i etnicznych. Przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował o działaniach Ministerstwa na rzecz utworzenia w budżecie państwa rezerwy celowej na rzecz budowy i wyposażenia inwestycji służących podtrzymaniu tożsamości kulturowej mniejszości narodowych. Następnie reprezentant Ministerstwa Finansów przedstawił działania Ministerstwa w tej sprawie. Obecni na posiedzeniu członkowie Zespołu oraz przedstawiciele organizacji mniejszości narodowych uznali za celowe kontynuowanie działań zmierzających do utworzenia omawianej rezerwy. W kolejnym punkcie posiedzenia przedstawiciel Ministerstwa Kultury omówił zasady finansowania przez Ministra Kultury działalności kulturalnej mniejszości narodowych i etnicznych. Przedstawiciele organizacji mniejszości narodowych i etnicznych, komentując wypowiedź przedstawiciela Ministerstwa Kultury, zwrócili uwagę, iż dotychczasowy mechanizm finansowania kultury mniejszości nie przewiduje możliwości finansowania zaplecza administracyjno-biurowego, w tym etatów, niezbędnego m.in. dla efektywnego przygotowania wniosków na zadania zlecone. Przedstawiciele Ministerstwa Kultury przypomnieli, iż obowiązująca procedura rozliczania zadań zleconych wynika z ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o zamówieniach publicznych. Przedstawiciele organizacji mniejszości narodowych i etnicznych zaproponowali, aby w ramach środka specjalnego w Ministerstwie Kultury została wydzielona odrębna kwota na kulturę mniejszości narodowych i etnicznych, a w jej w ramach ok. 10 % zostało przeznaczone na finansowanie działalności biur organizacji mniejszości narodowych i etnicznych. Uczestnicy dyskusji uznali za celowe kontynuowanie działań na rzecz opracowania modelu finansowania kultury mniejszości narodowych i etnicznych. Podsumowując dyskusję Zespół zwrócił się z prośbą do przedstawicieli organizacji mniejszości narodowych i etnicznych oraz osób posługujących się językiem regionalnym o przesłanie na ręce przewodniczącego Zespołu propozycji modelu finansowania kultury mniejszości, jako materiału, który zostanie poddany dalszej dyskusji w ramach prac Zespołu.

X posiedzenie Zespołu, które odbyło się w dniu 7 października 2003 r., poświęcone było opracowaniu propozycji działań służących przeciwdziałaniu dyskryminacji z powodu rasy i pochodzenia etnicznego. Pierwszym punktem posiedzenia było zaprezentowanie, opracowanych w Urzędzie Komitetu Integracji Europejskiej, materiałów dotyczących prawno-instytucjonalnych aspektów walki z dyskryminacją, rasizmem i ksenofobią w Unii Europejskiej. Następnie przewodniczący Zespołu zaprezentował - opracowane na podstawie nadesłanych przez organizacje mniejszości narodowych i etnicznych oraz wcześniejszych wniosków zgłaszanych podczas posiedzeń Zespołu informacje o obszarach w których może dochodzić do dyskryminacji z powodu rasy i pochodzenia etnicznego. Obszary te to: egzekwowanie prawa i edukacja. Następnie przewodniczący Zespołu przedstawił opracowane na podstawie nadesłanych przez przedstawicieli organizacji mniejszości narodowych i etnicznych, propozycje działań mających na celu przeciwdziałanie zjawiskom dyskryminacji z powodu rasy i pochodzenia etnicznego, w sferze prawa, edukacji i mediów. W trakcie dyskusji członkowie Zespołu i zaproszeni goście zwrócili uwagę na konieczność dookreślenia przyjmowanej w orzecznictwie definicji terminu „znieważenie”, ponieważ brak właściwej definicji doprowadza do częstego umarzania przez prokuraturę spraw o znieważenie z powodu narodowości i rasy. Zaproponowano również zorganizowanie szkoleń dla prokuratorów, które dotyczyłyby rozumienia tego terminu. Przedstawicielka fundacji „Centrum Promocji Kobiet” Maria Anna Knothe zauważyła, iż mówiąc o dyskryminacji z powodów etniczno-rasowych należy pamiętać, że przedstawiciele mniejszości mogą, tak jak inni obywatele, spotykać się z dyskryminacją z powodu wieku czy płci. Dochodzi wówczas do tzw. „skumulowanej dyskryminacji”. Przedstawicielka Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka Agnieszka Mikulska poinformowała, że Fundacja została uznana za punkt kontaktowy europejskiej sieci RAXEN (Sieć Informacji o Rasizmie i Ksenofobii). W związku z tym Fundacja Helsińska tworzy bazę „dobrych praktyk”, tzn. działań służących zwalczaniu nietolerancji, rasizmu, antysemityzmu, ksenofobii i promowaniu tolerancji. W ramach tej działalności Fundacja roześle do organizacji pozarządowych ankiety pomocne przy stworzeniu bazy. Jako podsumowanie dyskusji Zespół uznał za celowe konsultowanie z organizacjami mniejszości narodowych i etnicznych Narodowego programu działań na rzecz przeciwdziałania dyskryminacji, ksenofobii i związanej z nimi nietolerancji na kolejnych etapach tworzenia oraz uzgodnił, że na podstawie materiałów nadesłanych przez organizacje mniejszości narodowych i etnicznych, a także na podstawie dyskusji, które odbyły się w trakcie kolejnych posiedzeń Zespołu, opracowany zostanie dokument poświęcony działaniom mającym na celu przeciwdziałanie dyskryminacji z powodu rasy i pochodzenia etnicznego.

XI posiedzenie Zespołu, które odbyło się w dniu 15 grudnia 2003 r., było poświęcone problemom żydowskiej mniejszości narodowej. Dyskusja toczyła się wokół zaproponowanych przez przedstawicieli mniejszości żydowskiej kwestii: edukacji, obecności mniejszości żydowskiej w mediach, finansowania Państwowego Teatru Żydowskiego im. E. R. Kamińskiej, zwalczania organizacji i wydawnictw antysemickich i rasistowskich oraz przeciwdziałania wykorzystywaniu propagandy antysemickiej podczas kampanii wyborczych. Pierwsza głos zabrała przedstawicielka Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, która przedstawiła informacje dotyczące: możliwości przygotowania podręczników i materiałów do nauki języków hebrajskiego i jidysz, poszerzania wiedzy nauczycieli o zagadnienia dotyczące historii Żydów polskich oraz miejsca nauczania o historii i dniu dzisiejszym polskich Żydów w programach nauczania. W trakcie dyskusji przedstawiciele mniejszości żydowskiej podkreślali, iż z powodu rozproszenia tej mniejszości sprawa podręczników nie jest dla niej obecnie sprawą priorytetową. Zwracali natomiast uwagę na konieczność wzmożenia działań służących wzajemnemu poznaniu się Polaków i Żydów. Wystąpili również z prośbą, aby w działaniach dotyczących sfery edukacji konsultować się z organizacjami żydowskiej mniejszości narodowej. Podsumowując tę część dyskusji Zespół zalecił wzmożenie działań mających na celu dalsze wzbogacanie programów szkolnych o wiedzę o historii polskich Żydów, a także poprawę działania na rzecz dalszego szerzenia wiedzy o miejscu Żydów w historii i kulturze Polski. W drugim punkcie posiedzenia przedstawiciele Polskiego Radia S.A. i TVP S.A. zreferowali sprawę obecności mniejszości żydowskiej w mediach publicznych. Członkowie Zespołu i zaproszeni goście podkreślali w trakcie dyskusji znaczenie mediów we wzajemnym poznaniu się społeczeństwa polskiego i mniejszości żydowskiej oraz w zlikwidowaniu pokutujących niekiedy negatywnych stereotypów. Zwrócono również uwagę na konieczność wyważonego i obiektywnego informowania o konflikcie bliskowschodnim, aby nie powodować wzrostu nastrojów antysemickich. Następnie przedstawiciel Ministra Kultury, odnosząc się do trzeciego punktu posiedzenia, przedstawił sytuację finansowo-prawną Państwowego Teatru Żydowskiego w Warszawie. Zespół przyjął informację w tej sprawie. W trzecim punkcie posiedzenia przedstawicielka Biura Prokuratury Krajowej Ministerstwa Sprawiedliwości zaprezentowała stanowisko prokuratury w kwestii zwalczania organizacji i wydawnictw antysemickich i rasistowskich. Zdaniem prokuratury największą trudność stanowi udowodnienie podejrzanym bezpośredniego zamiaru nawoływania do nienawiści. Jako przykład ilustrujący działania prokuratury przedstawiła sprawę Księgarni Patriotycznej „Antyk” w Warszawie. Następnie głos zabrała przedstawicielka Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Sprawiedliwości, która poinformowała o trwających w parlamencie pracach nad nowelizacją kodeksu karnego, polegających m.in. na nowelizacji art. 256 k.k. W efekcie wprowadzenia tej nowelizacji polskie prawodawstwo będzie w pełni zgodne z międzynarodowymi uregulowaniami dotyczącymi praw człowieka. Nowelizacja ułatwi też karanie sprawców przestępstw o charakterze rasistowskim i antysemickim. Odnosząc się do sprawy księgarni „Antyk” wiceprzewodniczący Zespołu skrytykował nieskuteczne - jego zdaniem - działania prokuratury w tej sprawie. Zgłosił również propozycję wystąpienia do Prokuratora Generalnego z prośbą o wniesienie kasacji w sprawie księgarni „Antyk”. W dalszej części dyskusji przedstawiciele mniejszości żydowskiej wyrażali swoje zastrzeżenia co do działań prokuratury oraz przedstawiali przykłady pozytywnych działań służących zwalczaniu głoszenia haseł o treści rasistowskiej i antysemickiej. Podsumowując tę część dyskusji Zespół postanowił zwrócić się do Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z prośbą o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego o rozważenie możliwości wniesienia kasacji w sprawie księgarni „Antyk”.

W ramach Zespołu do Spraw Mniejszości Narodowych funkcjonują dwa podzespoły: Podzespół ds. Edukacji Mniejszości Narodowych oraz Podzespół do Spraw Romskich.

W 2003 r. odbyły się dwa posiedzenia Podzespołu ds. Edukacji Mniejszości Narodowych, poświęcone:

  •  dniu 4 listopada 2003 r. w Warszawie - zapoczątkowaniu prac nad Strategią rozwoju oświaty mniejszości niemieckiej w Polsce,

  • w dniu 2 grudnia 2003 r. w Warszawie - sprawom edukacji mniejszości romskiej.

Najważniejsze kwestie dyskutowane podczas posiedzeń Podzespołu ds. Edukacji Mniejszości Narodowych oraz rezultaty podjętych działań.

1. Opracowanie Strategii rozwoju oświaty mniejszości niemieckiej w Polsce.
Podczas dyskusji na forum Podzespołu przedstawiciele mniejszości niemieckiej zreferowali obecny stan edukacji mniejszości niemieckiej w Polsce. W wyniku dyskusji Podzespół zdecydował, iż konieczne jest przeprowadzenie diagnozy sytuacji oświaty mniejszości niemieckiej w Polsce, z uwzględnieniem sytuacji w poszczególnych województwach. W związku z powyższym Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zwróciło się pismem z dnia 20 listopada 2003 r. do wojewodów: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, opolskiego, pomorskiego, śląskiego, warmińsko-mazurskiego i zachodniopomorskiego z prośbą o przygotowanie, wspólnie z kuratorami oświaty i przesłanie do MSWiA, aktualnych danych dotyczących oświaty dla mniejszości niemieckiej na terenie województw. Materiały takie zostały przekazane do MSWiA.

2. System kształcenia asystentów edukacji romskiej i nauczycieli wspomagających.
Sekretarz Zespołu przedstawił propozycje działań związanych z kształceniem asystentów edukacji romskiej i nauczycieli wspomagających oraz projekt zakresu ich obowiązków. Następnie przedstawicielka Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli Katarzyna Koszewska zreferowała zarys planu szkoleń oraz schemat kompetencyjny dotyczący dalszego kształcenia i doskonalenia obu grup rozszerzony o pracę trenerów CODN z nauczycielami szkół w których pracują asystenci edukacji romskiej i nauczyciele wspomagający. W trakcie dyskusji zwracano uwagę na konieczność specjalnego przygotowania i szkolenia nauczycieli zajmujących się sprawami romskimi. Uczestnicy Podzespołu wskazywali również problemy dotyczące funkcjonowania asystentów edukacji romskiej i nauczycieli wspomagających występujące w trakcie trwania Pilotażowego programu rządowego na rzecz społeczności romskiej w województwie małopolskim na lata 2001-2003. Podsumowując dyskusję Podzespół zdecydował o konieczności rozpisania, w ramach realizacji zadań Programu na rzecz społeczności romskjiej w Polsce, otwartych konkursów w celu wyłonienia organizacji, które przeprowadzą szkolenia dla asystentów edukacji romskiej i dla nauczycieli wspomagających.

3. System stypendialny dla studentów i uczniów artystycznie uzdolnionych pochodzenia romskiego.
Sekretarz Zespołu zaproponował dyskusję dotyczącą modelu stypendialnego dla studentów pochodzenia romskiego, uczniów szczególnie uzdolnionych artystycznie oraz kryteriów przyznawania im stypendiów. Poinformował, że system stypendialny powinien zacząć funkcjonować od września 2004 r., a w przypadku studentów – od października 2004. W trakcie dyskusji uczestnicy posiedzenia zwracali uwagę na problemy związane z weryfikacją pochodzenia romskiego osób ubiegających się o stypendia. Zasugerowano także konieczność objęcia systemem stypendialnym młodzieży kształcącej się w płatnych uczelniach oraz na płatnych kierunkach uczelni publicznych. Zasugerowano również, by systemem stypendialnym objąć wszystkich studentów narodowości romskiej, bez względu na ich sytuację majątkową, oraz by wspierać młodzież uzdolnioną, nie tylko artystycznie. Zespół zdecydował, że zostaną rozpisane otwarte konkursy w celu wyłonienia organizacji, które będą przekazywały stypendia studentom pochodzenia romskiego.

W 2003 r. odbyły się dwa posiedzenia Podzespołu do Spraw Romskich, poświęcone:

  • w dniu 25 kwietnia 2003 r. w Warszawie - omówieniu projektu regulaminu Podzespołu do Spraw Romskich oraz projektu Rządowego programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce.

  • w dniu 23 września 2003 r. w Warszawie - omówieniu projektu regulaminu Podzespołu do Spraw Romskich oraz prezentacji i dyskusji dotyczącej przygotowań do realizacji Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce.

Najważniejsze kwestie dyskutowane podczas posiedzeń Podzespół do Spraw Romskich oraz rezultaty podjętych działań

1. Regulamin Podzespołu do Spraw Romskich.
Na pierwszym w 2003 r. posiedzeniu Podzespołu prowadzący obrady sekretarz Zespołu ds. Mniejszości Narodowych przedstawił opracowany w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji projekt regulaminu Podzespołu. W trakcie dyskusji przedstawiciele mniejszości romskiej zgłaszali swoje uwagi do zaproponowanego projektu. Celem usprawnienia prac nad regulaminem Podzespół powołał Zespół redakcyjny, w skład którego weszli przedstawiciele społeczności romskiej: Stanisław Stankiewicz, Andrzej Mirga, Adam Bartosz, Andrzej Ciecierski. Podzespół ustalił, że zadaniem Zespołu redakcyjnego będzie przygotowanie kolejnych wersji regulaminu Podzespołu do Spraw Romskich. W związku z powyższym Podzespół zwrócił się do zaproszonych gości z prośbą o nadsyłanie proponowanych poprawek do przyjętego, jako dokument wyjściowy do dalszych prac, zaproponowanego przez MSWiA projektu regulaminu. Jednocześnie Podzespół zdecydował, iż projekt regulaminu opracowany przez Zespół redakcyjny zostanie rozesłany do ostatecznej konsultacji uczestnikom Podzespołu. Po konsultacjach Zespół redakcyjny opracuje ostateczną wersję projektu regulaminu, która zostanie przedstawiona do akceptacji na następnym posiedzeniu Podzespołu. Na drugim w 2003 r. posiedzeniu Podzespołu członek Zespołu redakcyjnego Andrzej Mirga przedstawił efekt prac Zespołu. W trakcie wystąpienia A. Mirgi przedstawiciele społeczności romskiej zgłaszali swoje zastrzeżenia do przedstawianej wersji projektu. Obrady zostały przerwane w chwili wejścia na salę Prezesa Stowarzyszenia Romów w Polsce Romana Kwiatkowskiego. W związku z pojawieniem się R. Kwiatkowskiego część działaczy romskich opuściła w proteście salę obrad. W związku z powyższym sekretarz Zespołu poinformował, że w zaistniałej sytuacji obradowanie nad regulaminem stało się bezcelowe i zaproponował przeniesienie dyskusji na następne posiedzenie Podzespołu.

2. Program na rzecz społeczności romskiej w Polsce
W trakcie dyskusji związanej z omawianiem tego punktu prac Podzespołu przedstawiciele społeczności romskiej zgłaszali uwagi do projektu Programu. Szczególne wątpliwości wiązały się z kwestiami: potencjalnych problemów we współpracy organizacji romskich z samorządami przy realizacji zadań Programu, wyboru organizacji uprawnionych do korzystania ze środków Programu oraz konieczności określenia jasnych kryteriów wyboru zadań i wykonawców Programu. W trakcie dyskusji pojawiła się sprawa wpisania zawodu „asystenta romskiego” do klasyfikacji zawodów i specjalności. W związku z tym Podzespół zwrócił się do Przewodniczącego Zespołu do Spraw Mniejszości Narodowych z prośbą o wystąpienie do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z wnioskiem o wpisanie zawodu asystenta romskiego do klasyfikacji zawodów i specjalności. Przychylając się do wniosku Podzespołu Przewodniczący Zespołu wystąpił w dniu 15 maja 2003 r. do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z prośbą o zwrócenie się do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o wpisanie zawodu asystenta romskiego do klasyfikacji zawodów i specjalności. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej ustosunkował się pozytywnie do prośby i podjął decyzję o wpisaniu do klasyfikacji zawodów i specjalności zawodu „asystent edukacji romskiej”. Podsumowując pierwsze w 2003 r. posiedzenie Podzespołu poświęcone Programowi na rzecz społeczności romskiej w Polsce Podzespół zwrócił się z prośbą do organizacji mniejszości romskiej o nadsyłanie do MSWiA uwag do projektu Rządowego programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce. Kwestia Programu poruszana była także podczas drugiego w 2003 r. posiedzenia Podzespołu do Spraw Romskich. W jego trakcie przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zaprezentował główne założenia i cele Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce. Szczególną uwagę zwrócił na jego kompleksowość, zasięg terytorialny - obejmujący cały kraj oraz okres realizacji - przewidziany na 10 lat, z możliwością kontynuacji. Poinformował, że podobnie jak w przypadku Pilotażowego programu na rzecz społeczności romskiej w województwie małopolskim na lata 2001 – 2003 za priorytetowe uznano zadania z zakresu edukacji. Następnie sekretarz Zespołu przedstawił wzór wniosku oraz procedurę oceny i finansowania zadań realizowanych w ramach Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce. Przedstawiciel MSWiA zaprezentował kryteria oceny wniosków. Poinformował, że w procedurze oceny wniosków składanych przez podmioty do realizacji w ramach Programu preferowane będą zadania z dziedziny edukacji, wymagające kontynuacji w latach przyszłych oraz innowacyjne. Przy ocenie wniosku pod uwagę będą brane: liczebność grupy objętej pomocą w ramach konkretnego zadania, uczestnictwo społeczności romskiej przy realizacji zadania, deklarowany udział środków własnych w całości kosztów realizacji zadania, pozyskani partnerzy i udział środków ze źródeł pozarządowych. W pierwszej kolejności akceptację uzyskają wnioski, które obok zaangażowania własnych środków i innych źródeł pozabudżetowych, zagwarantują aktywny i konkretnie opisany we wniosku udział społeczności romskiej. W toku dyskusji uczestnicy posiedzenia zgłaszali swoje propozycje kryteriów które powinny zostać uwzględnione przy ocenie wniosków składanych w ramach realizacji zadań objętych Programem. Podsumowując dyskusję Podzespół postanowił, że do propozycji kryteriów oceny wniosków składanych przez podmioty uczestniczące w Programie na rzecz społeczności romskiej w Polsce, przedstawionych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dołączone zostaną punkty odnoszące się do: poziomu życia beneficjentów – lokalnej społeczności romskiej objętej działaniami pomocowymi oraz preferencji wspólnych wniosków jednostek samorządu terytorialnego i organizacji romskich. Kryteria oceny wniosków zostaną przekazane korespondencyjnie do uczestników Podzespołu. W związku ze zgłoszoną w trakcie trwania posiedzenia potrzebą bardziej kompleksowego zajecia się sprawą edukacji mniejszości romskiej postanowiono, iż zorganizowane zostanie posiedzenie Podzespołu do Spraw Edukacji poświęcone problemom związanym z edukacją uczniów należących do romskiej mniejszości etnicznej. Spotkanie to odbyło się dnia 2 grudnia 2003 r.

Paweł Dakowski
Przewodniczący Zespołu
do Spraw Mniejszości Narodowych


* Numeracja posiedzeń ciągła, liczona od momentu utworzenia Zespołu w 2002 r.

Kontakt

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

Siedziba:
Departament Wyznań Religijnych
oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych
ul. Domaniewska 36/38
02-672 Warszawa
tel. +48 22 60 122 25
e-mail: sekretariat.DWRMNiE@MSWiA.gov.pl

Adres korespondencyjny:
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Departament Wyznań Religijnych
oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych
ul. Batorego 5
02-591 Warszawa